भारतातील प्रमुख

भारतातील प्रसिद्ध वास्तुशिल्पे

मुंबई:- छत्रपती शिवाजी टर्मिनस (पूर्वीचे व्हिक्टोरिया टर्मिनस), रेल्वे स्टेशन , गेट वे ऑफ इंडिया, मुंबई विद्यापीठ , विधानसभा भवन, मंत्रालय, उच्च न्यायालय, छत्रपती शिवाजी म्युझियम (प्रिन्स ऑफ वेल्स म्युझियम), राजभवन, जहागीर आर्ट गॅलरी, एशियाटिक सोसायटी, आय मॅक्स थिएटर, ताजमहल हॉटेल, अफगाण चर्च, मुंबई मनपा, घारापुरी उर्फ एलिफंटा लेणी.

पुणे :- शनिवार वाडा, विश्रामबाग वाडा, लाल महाल, आगाखान पॅलेस, नॅशनल डिफेन्स अॅकाडमी.

औरंगाबाद :- बीबी का मकबरा (दख्खनचा ताजमहाल), अजिंठा – वेरुळच्या लेण्या, वेरूळ येथील कैलास नाथाचे मंदिर, घृष्णेश्वर मंदिर .

दिल्ली :- राष्टपती भवन, संसद भवन, सर्वोच्च न्यायालय, इंडिया गेट, कुतुबमिनार, लक्ष्मी- नारायण मंदिर, लोटस टेम्पल (बहाई पंथाचे मंदिर ), लाल किल्ला, जंतर- मंतर (वेधशाळा), जामा मशीद, हुमायूनची कबर, विज्ञान भवन, बालभवन, केंद्रीय सचिवालय.

चेन्नई :- विधानसभा भवन, उच्च न्यायालय, फोर्ट सेंट भागातील सचिवालय, व्हिक्टोरिया स्मारक, ताजमहाल ची प्रतिकृती

कोलकाता :- विधान भवन, उच्च न्यायालय, राज भवन, सेंट जॉर्ज चर्च, रायटर्स बिल्डींग, रिझर्व्ह बँक इंडियन म्युझियम

बंगळूर :- विधान भवन, विंडसर राजवाडा, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स

हैदराबाद :- चार मिनार, उस्मानिया विद्यापीठ, बिर्ला मंदिर, उच्च न्यायालय, विधानसभा भवन

चंदिगढ :- विधानसभा भवन, उच्च न्यायालय, विद्यापीठ

जयपूर :- हवा महल

भोपाळ :- भारत भवन, विधानसभा भवन

आग्रा :- ताजमहाल, लाल किल्ला, सिकंदरा ही अकबराची कबर

माउंट अबू :- दिलवाडा जैन मंदिर

भुवनेश्वर :- लिंगराज मंदिर, मुक्तेश्वर मंदिर,

कोणार्क :- सूर्यमंदिर

विजापूर :- गोलघुमट

फत्तेपूर सिक्री :- बुलंद दरवाजा

अमृतसर :- सुवर्ण मंदिर

श्रवणबेळगोळ :- गोमटेश्वराचा पुतळा

मदुराई :- गोपुरम – मीनाक्षी मंदिर

मध्य प्रदेश :- खजुराहो मंदिर

कन्याकुमारी : विवेकानंद स्मारक

भारतातील प्रमुख थंड हवेची ठिकाणे

राज्य

थंड हवेची ठिकाणे

उत्तरांचल

नैनीताल, अलमोडा, मसुरी, राणीखेत

केरळ

पोनमुडी, मुन्नार

गुजरात

सापुतारा

जम्मू आणि काश्मीर

श्रीनगर, गुलमर्ग, पहलगाम

कर्नाटक

केम्मुनुगुंडी, मडिकेरी

तामिळनाडू

कोडाई कॅनल, यारकाउड, येलगिरी, उटी , कुन्नूर

पश्चिम बंगाल

दार्जीलिंग, कॅालीम्पॉंग

मध्य प्रदेश

पंचमढी

महाराष्ट्र

महाबळेश्वर, माथेरान, पाचगणी, लोणावळा, खंडाळा, अंबोली, भंडारदरा, चिखलदरा, तोरणमाळ, म्हैसमाळ

मणिपूर

उखरूल

मेघालय

शिलॉंग

राजस्थान

माउंट अबू

हिमाचल प्रदेश

सिमला, डलहौसी, कुलू, कसौली, चैल, धर्मशाला, मनाली, सोलान

उत्तर प्रदेश

कौसानी

भारतातील राष्ट्रीय उद्याने

राष्ट्रीय उद्याने

स्थान

जिम कॉर्बेट नॅशनल पार्क

रामनगर (उत्तरांचल)

हजारीबाग नॅशनल पार्क

हजारीबाग (झारखंड)

बेट्ला राष्टीय उद्यान (वाघ)

पलामू (झारखंड)

दुधवा नॅशनल पार्क (वाघ)

नखीमपूर (उत्तरप्रदेश)

शिवपुरी नॅशनल पार्क

शिवपुरी (मध्य प्रदेश)

कान्हा नॅशनल पार्क (वाघ)

मांडला (मध्य प्रदेश)

बांधवगड नॅशनल पार्क

शाहदोल (मध्य प्रदेश)

ताडोबा राष्ट्रीय उद्यान

चंद्रपूर (महाराष्ट्र)

प्रियदर्शनी इंदिरा, पेंच राष्ट्रीय उद्यान

गपूर (महाराष्ट्र)

संजय गांधी नॅशनल पार्क

बोरीवली (महाराष्ट्र)

नवेगाव बांध राष्ट्रीय उद्यान

नवेगाव (गोंदिया, महाराष्ट्र)

बंदीपूर नॅशनल पार्क

म्हैसूर (कर्नाटक)

बन्नरघट्टा राष्ट्रीय उद्यान (हत्ती)

बंगळूर (कर्नाटक)

नागरहोल नॅशनल पार्क

कुर्ग (कर्नाटक)

काझीरंगा नॅशनल पार्क

जोरहाट (आसाम)

नंदनकानन नॅशनल पार्क

भुवनेश्वरजवळ (ओरिसा)

रोहला नॅशनल पार्क

कुलू (हिमाचल प्रदेश)

भरतपूर राष्ट्रीय उद्यान (पक्षी)

भरतपूर (राजस्थान)

खांगचेंदझोंगा राष्ट्रीय उद्यान

गंगटोक (सिक्कीम)

वेळावदार राष्ट्रीय उद्यान (लांडगे)

भावनगर (गुजरात)

गिंडी नॅशनल पार्क

चेन्नई (तामिळनाडू)

एरावीकुलम राजमलय नॅशनल पार्क

इद्दुकी (केरळ)

भारतातील अभयारण्य

मानस अभयारण्य

बारपेटा (आसाम)

सोनलरूपा अभयारण्य

तेजपूर (आसाम)

पुलीकत अभयारण्य

पुलीकत (आंध्रप्रदेश)

मेलपट्टू अभयारण्य (पक्षी)

नेल्लोर (आंध्रप्रदेश)

कावल अभयारण्य

अदिलाबाद (आंध्रप्रदेश)

किन्नेरसानी अभयारण्य

खामाम (आंध्रप्रदेश)

तड्वाई अभयारण्य

वारंगळ (आंध्रप्रदेश)

चंद्रप्रभा अभयारण्य

वाराणसी (उत्तरप्रदेश)

घटप्रभा अभयारण्य (पक्षी)

बेळगाव (कर्नाटक)

रंगनथीट्टू अभयारण्य (पक्षी)

म्हैसूर (कर्नाटक)

शरावती खोरे अभयारण्य

शिमोगा (कर्नाटक)

दांडेली अभयारण्य (वाघ)

धारवाड (कर्नाटक)

भद्रा अभयारण्य (हत्ती)

चिकमंगळूर (कर्नाटक)

तुंगभद्रा अभयारण्य

बेल्लारी (कर्नाटक)

पेरियार अभयारण्य (हत्ती)

इद्दुकी (केरळ)

वायनाड अभयारण्य

कान्नानोर, कोझिकोडे (केरळ)

निशब्दमाया ताळवरा अभयारण्य

अट्टपाडीजवळ , जिल्हा पालघाट

गीर अभयारण्य (सिंह)

जुनागढ (गुजरात)

नळ सरोवर अभयारण्य (पक्षी)

अहमदाबाद (गुजरात)

इंद्रावती अभयारण्य (वाघ)

बस्तर (छत्तीसगढ)

आचंकमार अभयारण्य (वाघ)

बिलासपुर (छत्तीसगड)

दाचीगम अभयारण्य हंगूल – हरणे)

श्रीनगर (जम्मू काश्मीर)

पलामू अभयारण्य (वाघ)

दातीनगंज (झारखंड)

दालमा अभयारण्य (वाघ)

सिंगभूम (झारखंड)

हजारीबाग अभयारण्य

हजारीबाग (झारखंड)

इटांगकी अभयारण्य (हत्ती)

कोहिमा (नागालॅंड)

जालपाडा अभयारण्य

जलपैगुडी (प. बंगाल)

भिमबंध अभयारण्य (वाघ)

मोंघीर (बिहार)

गौतम बुद्ध अभयारण्य (वाघ)

गया (बिहार)

गांधी सागर अभयारण्य (चितळ)

मंदसौर (मध्य प्रदेश)

पंचमढी अभयारण्य

होशंगाबाद (मध्य प्रदेश)

ताडोबा अभयारण्य (वाघ)

चंद्रपूर (महाराष्ट्र)

मेळघाट अभयारण्य (वाघ)

अमरावती (महाराष्ट्र)

तानसा अभयारण्य

तानसा, ठाणे (महाराष्ट्र)

राधानगरी अभयारण्य (गवे)

कोल्हापूर (महाराष्ट्र)

सागरेश्वर अभयारण्य

सांगली (महाराष्ट्र)

देऊळगाव- रेहेकुरी अभयारण्य (काळवीट)

अहमदनगर (महाराष्ट्र)

सुंदरबन अभयारण्य (वाघ)

चोवीस परगणा (प. बंगाल)

रणथंबोर अभयारण्य (वाघ)

सवाई माधवपूर (राजस्थान)

घाना पक्षी अभयारण्य

भरतपूर (राजस्थान)

सारिस्का अभयारण्य

अल्वार (राजस्थान)

सुलतानपूर लेक अभयारण्य (वाघ)

गुरगाव (हरियाना)

सिमलीपाल अभयारण्य (वाघ)

मयूरभंज (ओरिसा)

दामपा अभयारण्य

एजवाल (सिक्कीम)

शिकारीदेवी अभयारण्य

मंडी (हिमाचल प्रदेश)

भारतातील प्रमुख नद्या

नदी

उगम

लांबी

कोठे मिळते

उपनद्या

गंगा

गंगोत्री

२५१०

बंगालच्या उपसागरास, बांगलादेशात, चांदीपूरजवळ

रामगंगा

यमुना

यमुनोत्री

१४३५

गंगा नदीस अलाहाबाद येथे

चंबळ, बेटवा, केन, सिंध

घाघ्रा

गंगोत्रीच्या पूर्वेस

९१२

गंगा नदीस

शारदा, राप्ती

गोमती

पिलीभितजवळ

८००

गंगा नदीस

साई

शोण

पूर्व मध्य

७६०

गंगा नदीस

साई

गंडक

मध्य हिमालय

६७५

गंगा नदीस पाटण्याजवळ

त्रिशुला

कोसी

पूर्व नेपाळ तांबर

७३०

गंगा नदीस

अरूण, घुगरी

दामोदर

तोरी (छोटा नागपूर पठार)

५४१

हुगळी नदीस

गोनिया, बाराकर, कोनार

ब्रह्मपुत्रा

मानस सरोवराजवळ (तिबेट)

२९०० (भारतात ८८५)

गंगा नदीस बांगलादेशमध्ये

लोहित, मानस, दिबांग, चंपावती, सुबानसिरी, तिस्ता, कोपिली

सिंधू

मानससरोवर (तिबेट)

२९०० (भारतात ७०९)

अरबी समुद्रास

झेलम, चिनाब,रावी, सतलज, द्रास, बियास, झंस्कर

झेलम

पीरपंजाल टेकड्या मध्ये वैरीनाग

७२५

सिंधू नदीस

किशांगांगा, पुंछ

चिनाब

हिमालय पर्वत

९६०

सिंधू नदीस

उनियार, लिडारकोर, मारूवरद्वान, भूतना

रावी

कुलू टेकड्या मध्ये ( हिमाचल प्रदेश )

७२५

सिंधू नदीस

दिग

बियास

कुलू टेकड्या मध्ये ( हिमाचल प्रदेश )

४७०

सतलज नदीस

सतलज

राकस सरोवर (तिबेट)

१३६०

सिंधू नदीस

बियास

नर्मदा

अमरकंटक जि. शहडोल (मध्य प्रदेश)

१३१०

अरबी समुद्रास

हिरण, शेर, बंजार, शक्कर

तापी

मुलताई जि. बैतुल (मध्य प्रदेश)

७०२

अरबी समुद्रास

पूर्णा, गिरणा, पांझरा, वाघुर, बोरी

साबरमती

अरवली पर्वत

४१५

अरबी समुद्रास

हाथमती, माझम, मेश्रो

चंबळ

जानापाव डोंगर (मध्य प्रदेश)

१०४०

यमुना नदीस

क्षिप्रा, पार्वती

महानदी

सिहाव जि. रायपुर (मध्य प्रदेश)

८५८

बंगालच्या उपसागरास ओरिसामध्ये

सेवानाथ, ओंग, पैरी, तेल

गोदावरी

त्रंबकेश्वर जवळ ब्रह्मगिरी जि. नाशिक महाराष्ट्र

१४९८

बंगालच्या उपसागरास आंध्रप्रदेशात

सिंदफणा, दुधना, पूर्णा, पैनगंगा, प्राणहिता, वर्धा, इंद्रावती, काडवा, दारणा, मांजरा

कृष्णा

महाबळेश्वर जि. पुणे (महाराष्ट्र)

१२८०

बंगालच्या उपसागरास आंध्रप्रदेशात

कोयना, वारणा, वेण्णा, भीमा, पंचगंगा, तुंगभद्रा

भीमा

भीमाशंकर जि. पुणे (महाराष्ट्र)

८६७

कृष्णा नदीस

इंद्रायणी, मुळा, घोड नीरा, भामा, सीना, माण

कावेरी

ब्रह्मगिरी जि. कुर्ग (कर्नाटक)

७६०

बंगालच्या उपसागरात

सुवर्णवती, कर्णावती, भवानी, नोयील

तुंगभद्रा

गांगामुळ (कर्नाटक)

६४०

कृष्णा नदीस

वेदवती, हरिद्रा, कुमुद्वती, वरद

Print Friendly, PDF & Email

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *